Δεν ξέρω αν το έχετε αντιληφθεί, αλλά τις τελευταίες ημέρες έχει ξεκινήσει μια mini επανάσταση, με εν δυνάμει maxi προοπτικές… Για την ουσιαστική, πλέον, είσοδο των open data, των ανοικτών δεδομένων στη ζωή μας μιλάω, που υπόσχονται πολλά, ανάλογα με τον τρόπο που θα τα χρησιμοποιήσει κανείς. Να τα πάρουμε από την αρχή, όμως…

Βεβαίως, δεν πρόκειται για κάτι καινούριο – οργανισμοί και φορείς του δημοσίου παράγουν από χρόνια δεδομένα (μαζί με πολλά σύγχρονα, φυσικά, καθώς οι μετρήσεις συνεχώς ‘αυγαταίνουν’ και πολλαπλασιάζονται) για στατιστικούς και όχι μόνο λόγους.

Ως τώρα, παρέμεναν στην πλειονότητά τους μη διαθέσιμα στο ευρύ κοινό, καθώς η λογική των ‘σιλό’ (δικά μου είναι, σιγά που θα τα ανοίξω σε άλλους!) χαρακτήριζε -κι αυτό ακόμα συμβαίνει ως ένα βαθμό- όλους αυτούς τους φορείς, που τα θεωρούσαν ‘περιουσία’ τους, έστω κι αν η δημιουργία τους πληρώθηκε με τους δικούς μας φόρους. Χωρίς να αντιλαμβάνονται, βεβαίως, πως μπορεί να είναι πολύτιμα για άλλους, αλλά ακόμα και για τους ίδιους, αν η χρήση τους συνδεθεί με ένα μικρό, λογικό αντίτιμο, στην περίπτωση που πρόκειται να αξιοποιηθούν για εμπορικούς σκοπούς.

Ε, λοιπόν, εδώ και 15 ημέρες αυτός ο ‘Γόρδιος Δεσμός’ λύθηκε, καθώς δόθηκε σε κάθε ενδιαφερόμενο η δυνατότητα ελεύθερης πρόσβασης στα δημόσια δεδομένα μέσω της ανανεωμένης Εθνικής Πύλης Δεδομένων, που ο καθένας μπορεί πλέον να βρει στη διεύθυνση data.gov.gr. Η Πύλη λειτουργεί υπό την εποπτεία της Ειδικής Γραμματείας Τεχνητής Νοημοσύνης & Διακυβέρνησης Δεδομένων του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η οποία αφενός διασφαλίζει τη διαθεσιμότητα (και διεύρυνσή) τους, αφετέρου υποστηρίζει ενεργά την αξιοποίησή τους, θεωρώντας ότι ενισχύει τη διαφάνεια, βελτιώνει τη λήψη αποφάσεων και επιτρέπει τη δημιουργία νέων υπηρεσιών για πολίτες, επιχειρήσεις και ερευνητές.

Οι στόχοι της Πύλης, όπως αναφέρεται στα εισαγωγικά κείμενά της, είναι… ‘να διευκολυνθεί η ανακάλυψη των δεδομένων από το ευρύ κοινό, να γίνουν τα δημόσια δεδομένα εύκολα προσβάσιμα και κατανοητά για όλους, να βελτιωθεί η ποιότητά τους, να υποστηριχτούν οι φορείς με πλήρη, ακριβή και χρήσιμα δεδομένα, να ενθαρρυνθεί η επαναχρησιμοποίησή τους, αλλά και να προωθηθεί η καινοτομία και η δημιουργία αξίας από αυτά. Πώς μπορεί να γίνει αυτό;

Με πολλούς και διάφορους τρόπους, όπως υπογράμμισαν σε επίσημες παρουσιάσεις, τις τελευταίες ημέρες, τόσο ο υπουργός, Δημήτρης Παπαστεργίου, όσο και ο Ειδικός Γραμματέας, Βασίλης Καρκατζούνης, τονίζοντας πως πρόκειται για έναν ‘εθνικό πόρο’. Πολύ περισσότερο καθώς τίθεται πλέον στη διάθεση των ενδιαφερομένων ένας αξιοπρεπής αριθμός συνόλων δεδομένων (data sets), ο οποίος αυξάνει διαρκώς. Πράγματι από τις λίγες δεκάδες (ντροπή!) data sets του παρελθόντος, η ανανεωμένη πύλη ξεκίνησε τη λειτουργία της με πάνω από 9000, και -τη στιγμή που γράφονται τούτες οι γραμμές- αυτά κοντεύουν να φτάσουν στις 20.000, με τροφοδότη 460 οργανισμούς.

Για τη μεγαλύτερη διευκόλυνση των χρηστών, τα data sets είναι χωρισμένα ανά θεματικές ενότητες: Γεωργία, αλιεία, δασοκομία και τρόφιμα / Οικονομία και χρηματοοικονομικά θέματα / Παιδεία, πολιτισμός και αθλητισμός / Ενέργεια / Περιβάλλον / Κυβέρνηση και δημόσιος τομέας / Υγεία / Διεθνή θέματα / Δικαιοσύνη και δημόσια ασφάλεια / Περιφέρειες και πόλεις / Πληθυσμός και κοινωνία / Επιστήμη και τεχνολογία / Μεταφορές και Τεχνητή Νοημοσύνη (η οποία, σε αντίθεση με τους προηγούμενους κάθετους τομείς, καλύπτει οριζόντια τους πάντες και τα πάντα)

Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται και Σύνολα Δεδομένων Υψηλής Αξίας (HVD) για την κοινωνία και την οικονομία, όπως τα γεωχωρικά, περιβαλλοντικά, μετεωρολογικά και στατιστικά στοιχεία, καθώς και πληροφορίες που αφορούν στην επιχειρηματικότητα και την κινητικότητα. Όλα διατίθενται δωρεάν σε ανοικτούς και μηχαναγνώσιμους μορφότυπους, μέσω API, με δυνατότητα μαζικής λήψης και επαρκή μεταδεδομένα.

Όσο για τη χρήση τους, μπορούν να αποτελέσουν -με βάση το ανάλογο πλαίσιο, που τώρα μελετάται και θα εφαρμοστεί σύντομα, συμπεριλαμβανομένης και της πρόβλεψης για ορισμό data officer σε κάθε οργανισμό- τη βάση για καινοτόμες δράσεις και ερευνητικά έργα, για επιχειρηματική δραστηριότητα και για τη λήψη ορθότερων αποφάσεων. Από τον τουρισμό (πχ. συνδυάζοντας διασπορά + ακίνητα + καταναλώσεις κλπ.) έως την υγεία (πχ. με δημογραφικά στοιχεία + φαρμακεία + συνταγογράφηση κλπ.) και τις μεταφορές (κίνηση στους δρόμους + σταθμοί φόρτισης + καταναλώσεις κλπ.) – ενδεικτικοί όλοι αυτοί οι τομείς, προφανώς, καθώς και εδώ sky is the limit …

Για να δούμε ποιοι θα καταλάβουν εγκαίρως και θα αξιοποιήσουν αυτό το μοναδικό και δωρεάν one-stop shop στην καθημερινότητά τους…