Σε τούτη τη στήλη έχουμε αφιερώσει πολλές χιλιάδες λέξεις (ιδιαίτερα στο κλείσιμο κάθε χρόνου και στην αρχή του επόμενου) σε προβλέψεις για τα μελλούμενα – πώς θα είναι η καθημερινότητά μας, η δουλειά μας, οι μετακινήσεις και οι επικοινωνίες μας σε λίγα χρόνια από σήμερα.

Συνήθως, αυτός ο ‘ορίζοντας’ δεν είναι πολύ μακρινός, για… λόγους ασφαλείας! Σε μια εποχή σαν τη σημερινή, όπου οι εξελίξεις είναι ραγδαίες και (σχεδόν, κυριολεκτικά) δεν ξέρεις ‘τι σου ξημερώνει αύριο’, κατά τη γνωστή ρήση, το να προβλέψεις τι θα γίνει σε δέκα ή σε είκοσι χρόνια, δεν είναι τόσο εφικτό.

Από την άλλη, δεν μπορείς παρά να θαυμάσεις αυτούς που το κάνουν και να διαβάσεις με περιέργεια όσα λένε, έστω κι αν ενδόμυχα πιστεύεις πως αγγίζουν -αν δεν ξεπερνούν, κιόλας- τα όρια της επιστημονικής φαντασίας. Όμως, για σκεφτείτε πόσα και πόσα τέτοια δείγματα υπερβολών, που διαβάσαμε ή ακούσαμε στο παρελθόν, ‘βγήκαν’ και με το παραπάνω, στη συνέχεια; Πολλά, πάρα πολλά, θα κουραστείτε να μετράτε!

Η λογική τού ‘να κρατάς μικρό καλάθι’ έχει λογική βάση, αλλά πού ξέρεις τι μέλει γενέσθαι με τις αιφνίδιες ανατροπές; Για παράδειγμα, περίμενε κανείς να εμφανιστεί το ChatGPT (30 Νοεμβρίου του ’22, ήταν, για θυμηθείτε) και μέσα σε τόσο σύντομο διάστημα (μόλις τρεισήμισι χρόνια), να έρθουν τόσα πράγματα ‘τούμπα’ στη ζωή μας; Όχι, φυσικά – και μάλιστα, το ‘πανηγύρι’ συνεχίζεται, με ολοένα περισσότερες αλλαγές…

Όλος αυτός ο μακρύς πρόλογος θεωρώ πως ήταν αναγκαίος για να εισάγει μια πολύ πρόσφατη και ιδιαίτερα προκλητική (με την έννοια ότι προσφέρει άφθονη ‘τροφή για σκέψη’) έρευνα της IWG (πρόκειται για την International Workplace Group, διεθνή εταιρία διαχείρισης εργασιακών χώρων), που κάνει μια πρόβλεψη για το μέλλον της εργασίας σε 25 χρόνια από σήμερα, το 2050. Η έρευνα (‘IWG’s Work Reimagined: The Office of 2050’, ο τίτλος της) πραγματοποιήθηκε από την εξειδικευμένη εταιρία Censuswide, πριν από δυο μήνες, στις αρχές Μαρτίου, σε δείγμα 1000 στελεχών ανθρώπινου δυναμικού και άλλων τόσων εργαζομένων, στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν πριν από λίγες ημέρες και είναι σοκαριστικά, καθώς το γραφείο του 2050 αλλάζει ριζικά σε σχέση με όσα συμβαίνουν σήμερα, με την Τεχνητή Νοημοσύνη (όχι πως θα έλειπε…), τα νευροεμφυτεύματα (περισσότερα γι’ αυτά στη συνέχεια) και την εικονική πραγματικότητα (κάπως πρέπει να επικοινωνούμε ο ένας με τον άλλον) να μεταμορφώνουν τον τρόπο που θα εργαζόμαστε τότε.

Ας τα πάρουμε από την αρχή, λοιπόν. Για την ΤΝ δεν χρειάζεται να πούμε πολλά – ήδη βρίσκεται πίσω από πλήθος ανατροπές, τα τρία τελευταία χρόνια, και σίγουρα έχουμε πολλά ακόμα να δούμε… Σύμφωνα με τα ευρήματα της έκθεσης, ‘ο συνδυασμός της με τεχνολογίες εμβύθισης θα συμβάλει στην αποτελεσματικότερη εκπαίδευση των νέων, αλλά και των εργαζομένων, επιταχύνοντας τους ρυθμούς ανάπτυξης, από το σχολείο ως το πανεπιστήμιο και την εργασία, επιτρέποντάς τους να σημειώνουν αλματώδη πρόοδο σε σχέση με προηγούμενες γενιές. Η TN αποτελεί μέρος μιας εκθετικής εξέλιξης, δημιουργώντας συνθήκες μεγαλύτερης αποδοτικότητας οι οποίες διευκολύνουν το ανθρώπινο δυναμικό, ώστε να μπορεί να επικεντρώνεται σε εργασίες που απαιτούν περισσότερο δημιουργική σκέψη, ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και παραγωγή νέων ιδεών’.

Επίσης, οι αίθουσες συσκέψεων που ενσωματώνουν εικονική και επαυξημένη πραγματικότητα, γεφυρώνοντας τη φυσική παρουσία με την εξ αποστάσεως εργασία, αναδεικνύονται ως δεύτερη επικρατέστερη καινοτομία. Σχεδόν επτά στους δέκα εργαζόμενους και στελέχη HR εκτιμούν ότι οι τεχνολογίες αυτές θα αντικαταστήσουν ως το 2050 τις παραδοσιακές μορφές αλληλεπίδρασης, από συζητήσεις στο γραφείο έως δια ζώσης συναντήσεις.

Ως εδώ, όλα καλά και κατανοητά – μας έχουν μείνει, όμως, τα νευροεμφυτεύματα. Έχοντας ως στόχο την άμεση σύνδεση του ανθρώπινου εγκεφάλου με εξωτερικές συσκευές, θα αξιοποιούν καινοτομικές λύσεις στον τομέα της νευροτεχνολογίας (ήδη αναπτύσσονται οι πρώτες από εταιρείες όπως η Synchron και η Neuralink του Έλον Μασκ, που πλησιάζουν στο στάδιο της πρακτικής εφαρμογής) και θα εξατομικεύουν το εργασιακό περιβάλλον του καθενός μας, όπου κι αν βρίσκεται, αφού θα ισχύει (επιτρέψτε μας την παραλλαγή της γνωστής ρήσης) το ‘όπου γης και… γραφείο’.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα των ερευνητών, το όχι και τόσο μακρινό 2050 ‘η εργασία θα εκτελείται ταχύτερα, πιο διαισθητικά και ακριβώς τη στιγμή και στον τόπο που απαιτείται’ Συμφωνώ και μακάρι, όμως, εμένα προσωπικά αυτά τα νευροεμφυτεύματα μου κάθονται στο στομάχι – αν το μέλλον της εργασίας είναι έτσι, ευχαριστώ αλλά δεν θα πάρω (αν ζω έως τότε…).