Τα τελευταία δύο χρόνια το digital marketing έχει γεμίσει με νέα ακρωνύμια, σε σημείο που εύκολα δημιουργείται η εντύπωση ότι το SEO... πέθανε και στη θέση του εμφανίστηκαν τέσσερις ή πέντε καινούργιες ειδικότητες. Η πραγματικότητα, όμως, είναι αρκετά πιο απλή.
Η αναζήτηση αλλάζει επειδή ο χρήστης δεν παίρνει πλέον πάντα μια λίστα με links. Μπορεί να ρωτήσει π.χ. το ChatGPT ποιο laptop του ταιριάζει, να ζητήσει από το Gemini να συγκρίνει δύο προϊόντα ή να πάρει μια ολοκληρωμένη απάντηση από το AI Mode της Google χωρίς να πραγματοποιήσει πολλές διαφορετικές αναζητήσεις.
Άρα αλλάζει κυρίως ο τρόπος με τον οποίο βρίσκουμε πληροφορίες και προϊόντα και μαζί του αλλάζει και η έννοια της online ορατότητας.
Τι σημαίνουν SEO, AEO και GEO;
Το SEO, Search Engine Optimization είναι το γνωστό optimization για τις μηχανές αναζήτησης. Στόχος είναι ένα site να μπορεί να ανιχνευθεί και να κατανοηθεί σωστά και οι σελίδες του να εμφανίζονται σε σχετικές αναζητήσεις.
Το AEO, Answer Engine Optimization επικεντρώνεται περισσότερο στις άμεσες απαντήσεις. Η λογική του υπήρχε ήδη πριν από τη σημερινή έκρηξη της generative AI, με featured snippets και voice assistants: το περιεχόμενο πρέπει να απαντά καθαρά σε συγκεκριμένες ερωτήσεις.
Το GEO, Generative Engine Optimization είναι ο νεότερος όρος και αφορά την ορατότητα μέσα σε απαντήσεις που δημιουργούνται από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να εμφανίζεται ένα link ψηλά, αλλά ένα brand, ένα προϊόν ή μια πηγή να αναφέρεται, να χρησιμοποιείται ή να προτείνεται μέσα στην ίδια την απάντηση του AI.
Υπάρχουν επίσης όροι όπως LLMO και AIO. Στην πράξη, όμως, τα όριά τους είναι θολά. Ακόμη και στον διεθνή χώρο του search marketing δεν υπάρχει κοινά αποδεκτή ονομασία και αρκετοί χρησιμοποιούν διαφορετικά ακρωνύμια για πολύ παρόμοιες πρακτικές.
Τί αλλάζει πραγματικά στην AI αναζήτηση;
Στην κλασική Google, μια αναζήτηση επέστρεφε κυρίως μια κατάταξη ιστοσελίδων. Ο χρήστης επέλεγε ένα αποτέλεσμα, επισκεπτόταν το site και συνέχιζε από εκεί. Τα generative συστήματα λειτουργούν διαφορετικά. Μπορούν να αναζητήσουν πληροφορίες από πολλές πηγές, να τις συνδυάσουν και να δημιουργήσουν μία νέα απάντηση.
Η Google, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί στο AI Mode μια τεχνική που ονομάζει query fan-out. Αν ο χρήστης κάνει μια σύνθετη ερώτηση, το σύστημα μπορεί να πραγματοποιήσει ταυτόχρονα πολλές επιμέρους αναζητήσεις γύρω από το ίδιο θέμα και στη συνέχεια να συνθέσει τα αποτελέσματα.
Αυτό έχει μια ενδιαφέρουσα συνέπεια: ένα e-shop ή ένα άρθρο μπορεί να εμφανιστεί ως πηγή, ακόμη κι αν δεν είχε στοχεύσει ακριβώς την αρχική φράση που πληκτρολόγησε ο χρήστης.
Η αναζήτηση γίνεται δηλαδή περισσότερο συζήτηση, έρευνα και σύνθεση πληροφοριών και λιγότερο μια απλή λίστα αποτελεσμάτων.
Άρα το SEO πέθανε;
Όχι, δεν πέθανε! Η ίδια η Google είναι αρκετά σαφής: οι βασικές πρακτικές SEO εξακολουθούν να αποτελούν τη βάση και για τα AI Overviews και το AI Mode.
Ένα site πρέπει ακόμη να μπορεί να γίνει crawl και index, να έχει σωστή τεχνική δομή, χρήσιμο περιεχόμενο, εσωτερικά links, καλή εμπειρία χρήστη και σαφείς πληροφορίες. Μάλιστα, η Google αναφέρει ότι δεν απαιτείται κάποιο ειδικό “AI schema”, κάποιο νέο machine-readable αρχείο ή άλλη... μαγική τεχνική για να εμφανιστεί ένα site στις generative απαντήσεις της.
Για τα e-shops το θέμα γίνεται ακόμη πιο συγκεκριμένο
Στο ηλεκτρονικό εμπόριο, η AI ορατότητα δεν αφορά μόνο άρθρα και περιεχόμενο, αφορά και τα ίδια τα δεδομένα των προϊόντων. Τίτλος, περιγραφή, τιμή, διαθεσιμότητα, χαρακτηριστικά, εικόνες, reviews και πληροφορίες για τον έμπορο πρέπει να είναι σωστά, ξεκάθαρα και ενημερωμένα.
Η Google εξακολουθεί να αξιοποιεί τα Merchant Center, structured data και Business Profile. Το ChatGPT, από την πλευρά του, μπορεί να χρησιμοποιεί δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες προϊόντων, δεδομένα τρίτων αλλά και feeds που παρέχουν απευθείας οι merchants. Τα προϊόντα καταστημάτων στο Shopify μπορούν επίσης να ενσωματώνονται μέσω του Shopify Catalog.
Εδώ ίσως βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές για το eCommerce. Ο ανταγωνισμός δεν αφορά πλέον μόνο ποιο e-shop θα εμφανιστεί ψηλότερα, αλλά και ποια προϊόντα θα επιλέξει ένα AI σύστημα όταν του ζητηθεί να προτείνει τρεις ή τέσσερις επιλογές.
Δεν αρκεί μόνο ό,τι λέτε στο δικό σας site
Τα AI συστήματα μπορούν να συγκεντρώνουν πληροφορίες για ένα brand από πολλές διαφορετικές πηγές: ειδησεογραφικά sites, reviews, forums, social platforms, YouTube, retailers και άλλες ανεξάρτητες αναφορές. Αυτό σημαίνει ότι αποκτούν μεγαλύτερη σημασία η φήμη του brand, η συνέπεια των πληροφοριών και το τι λέει συνολικά το Internet για αυτό.
Ένα e-shop μπορεί να δηλώνει ότι διαθέτει «την καλύτερη εξυπηρέτηση». Αν όμως οι ανεξάρτητες πηγές που βρίσκει το AI δείχνουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα, η δήλωση στο εταιρικό site από μόνη της δεν αρκεί.
Γι' αυτό η συζήτηση γύρω από το GEO αρχίζει να ξεφεύγει από τα στενά όρια του SEO και να αγγίζει περισσότερο το brand, το PR και τη διαχείριση φήμης.
Και τα περίφημα GEO hacks;
Εδώ χρειάζεται αρκετή προσοχή. Κάθε νέα αλλαγή στο search συνοδεύεται από μια καινούργια αγορά «μυστικών». Εμφανίζονται συμβουλές για ειδικές AI pages, αρχεία llms.txt, περίεργο formatting ή μαζική παραγωγή περιεχομένου ειδικά για LLMs.
Ορισμένες τεχνικές μπορεί να έχουν χρησιμότητα σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Δεν υπάρχει όμως σήμερα κάποια καθολική πρακτική που να εγγυάται ότι το ChatGPT ή το Gemini θα προτείνουν μια επιχείρηση.
Η Google μάλιστα έχει ήδη επιχειρήσει να καταρρίψει αρκετούς από αυτούς τους μύθους, επιμένοντας ότι οι βασικές SEO πρακτικές και το πραγματικά χρήσιμο περιεχόμενο παραμένουν η βάση.
Πώς μετράμε πλέον την επιτυχία;
Στο παραδοσιακό SEO κοιτάζαμε rankings, impressions, clicks και οργανικό traffic. Στην AI αναζήτηση προστίθενται νέες ερωτήσεις:
- Αναφέρεται το brand μας στις απαντήσεις;
- Χρησιμοποιείται το site μας ως πηγή;
- Σε ποιες ερωτήσεις εμφανιζόμαστε;
- Πώς μας περιγράφει το AI σε σχέση με τους ανταγωνιστές;
- Μας προτείνει όταν ο χρήστης βρίσκεται κοντά σε απόφαση αγοράς;
Η ίδια η Google έχει ήδη προσθέσει στο Search Console ξεχωριστή πληροφόρηση για την παρουσία sites στις generative λειτουργίες της, όπως AI Overviews και AI Mode.
Για τις υπόλοιπες πλατφόρμες, η μέτρηση είναι ακόμη πιο κατακερματισμένη και η αγορά εργαλείων γύρω από το λεγόμενο AI visibility βρίσκεται σε πολύ πρώιμο στάδιο.
Τί πρέπει τελικά να κάνουν επιχειρήσεις και digital teams;
Η σωστή αντίδραση δεν είναι να «πετάξουν» οι επιχειρήσεις και τα digital agencies όσα έκαναν μέχρι σήμερα και να ξεκινήσουν από το μηδέν με μια νέα ταμπέλα «GEO». Πολλά από όσα απαιτούνται για την ορατότητα στις AI απαντήσεις -σωστή τεχνική βάση, καλό περιεχόμενο, καθαρά δεδομένα, αξιοπιστία και ισχυρή παρουσία του brand- αποτελούν ήδη μέρος μιας σοβαρής στρατηγικής SEO και digital marketing.
Αυτό που προστίθεται είναι ένας νέος τύπος ορατότητας που πρέπει να παρακολουθείται: αν και πώς εμφανίζεται ένα brand στις AI απαντήσεις, από ποιες πηγές αντλούνται πληροφορίες γι’ αυτό, πώς παρουσιάζεται απέναντι στους ανταγωνιστές και αν τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες του μπαίνουν στις προτάσεις που βλέπει ο χρήστης. Για τα digital agencies, αυτό σημαίνει περισσότερο διεύρυνση του SEO, του content και του brand strategy παρά δημιουργία ενός εντελώς ανεξάρτητου marketing discipline.
Το SEO δεν εξαφανίζεται και το GEO δεν έρχεται να το αντικαταστήσει. Αυτό που αλλάζει είναι το σημείο στο οποίο κερδίζεται η προσοχή τού καταναλωτή.
Κάποτε, το βασικό ζητούμενο ήταν να σε βρει η Google. Σήμερα πρέπει οι μηχανές αναζήτησης και τα συστήματα AI να μπορούν να σε βρουν, να καταλάβουν ποιος είσαι, τι προσφέρεις και να σε συμπεριλάβουν στην απάντησή τους.
Επιμέλεια: Γιάννης Τζώρτζος
