Την περασμένη εβδομάδα, συγκεκριμένα στις 13 Ιουλίου, μια ανοικτή επιστολή -που έκτοτε συνεχίζει να συγκεντρώνει υπογραφές υποστήριξης- έδρασε όχι απλώς σαν ‘καμπανάκι’, αλλά σαν ολόκληρο ‘καμπαναριό, σ’ ό,τι αφορά στη σχέση μας με την Τεχνητή Νοημοσύνη και ειδικά το οικονομικό σκέλος της, τόσο από πλευράς περιεχομένου, όσο και από πλευράς ειδικού βάρους όσων είχαν την πρωτοβουλία για την κυκλοφορία της.

Τον τίτλο (και την πρόθεση των συγγραφέων) ίσως να τον μαντέψατε κιόλας, αφού είναι ο τίτλος του κειμένου που τώρα διαβάζετε: 'We Must Act Now – A Statement on AI’s Transformation of the Economy' στο πρωτότυπό του. Όσο για τους συγγραφείς, ποιον να πρωτοαναφέρεις και να ξεχωρίσεις; Διακόσια (αρχικά) μεγάλα ονόματα κι ανάμεσά τους δεκαέξι νομπελίστες (Stiglitz, Acemoglu, Πισσαρίδης, Krugman, Bernanke, μεταξύ τους) μαζί με κορυφαία στελέχη από τον χώρο της οικονομίας, της έρευνας, αλλά και της τεχνολογίας.

Την πρωτοβουλία για την έκδοση αυτής της ανοικτής επιστολής είχε το Digital Economy Lab του πανεπιστημίου του Stanford κι συγκεκριμένα τέσσερις οικονομολόγοι – στελέχη του (οι Erik Brynjolfsson, Ajay Agrawal, Anton Korinek και Tom Cunningham, για να τους απονείμουμε δημόσια τα εύσημα), οι οποίοι ανέλαβαν να παίξουν τον καίριο ρόλο του ΄κωδωνοκρούστη’. Οι συγκεκριμένοι, βλέποντας πως ο μετασχηματισμός που η Τεχνητή Νοημοσύνης φέρνει στα πάντα, όχι μόνο θα έχει μεγαλύτερες συνέπειες από τον αντίστοιχο της Βιομηχανικής Επανάστασης, αλλά προχωράει με τέτοια ταχύτητα, που δεν προλαβαίνουμε να αντιδράσουμε, καθώς δεν έχουμε ακόμα ούτε τους θεσμούς (η Ευρώπη κάτι πάει να κάνει, όχι πάντα με επιτυχία, αλλά ουσιαστικά είναι μόνη της απέναντι στην αρνητική Αμερική και την πάντα μυστικοπαθή Κίνα), ούτε τα κίνητρα, αλλά ούτε και τα εργαλεία ανα-μέτρησης με το πρόβλημα.

Λιτό και σύντομο το περιεχόμενο της επιστολής: τρία σημεία μονάχα, ουσιαστικά τρεις προτάσεις, για το ‘πώς πρέπει να δράσουμε’ εφεξής και μάλιστα, το συντομότερο δυνατό, ώστε να εξασφαλίσουμε ότι η ΤΝ θα συμπληρώνει στο εξής τον άνθρωπο κι όχι θα τον αντικαθιστά. Το πρώτο από αυτά δεν είναι άλλο από τη διαπίστωση ότι η ΤΝ θα γίνει πανίσχυρη μέσα στα 10 επόμενα χρόνια, προκαλώντας ριζικές μεταβολές σε όσα σήμερα γνωρίζουμε.

Το δεύτερο, προειδοποιεί για τις συνέπειες αυτής της εξέλιξης: μιλάει για τον άνευ προηγουμένου μετασχηματισμό της οικονομίας που θα ξεπεράσει με συνοπτικές διαδικασίες εκείνον της Βιομηχανικής Επανάστασης, με συνέπεια κινδύνους όπως οι μαζικές απώλειες θέσεων εργασίας, αλλά και ευκαιρίες, όπως η σημαντική αναβάθμιση του βιοτικού επιπέδου.

Το τρίτο σημείο, που απευθύνεται στους οικονομολόγους, τους χαράσσοντες πολιτική και στις ηγεσίες των τεχνολογικών εταιριών, περιλαμβάνει τις προτάσεις των συγγραφέων: τονίζει ότι πρέπει να δράσουν άμεσα, προκειμένου να κατανοήσουν τις τεράστιες αλλαγές που θα φέρει ο λόγω της ΤΝ μετασχηματισμός, ώστε να ‘κτίσουν’ τα κίνητρα, τις δικλείδες ασφαλείας και τους θεσμούς που απαιτούνται για να οδηγηθεί η ΤΝ προς μια κατεύθυνση η οποία θα συμπληρώνει τον άνθρωπο και θα ωφελεί την κοινωνία.

Παρά τον θόρυβο που (δικαίως) ξεσηκώθηκε, η ανησυχία μόνο όψιμη δεν είναι – πολλές φορές, αν και μεμονωμένα, έχουν διατυπωθεί (και έχουν καταγραφεί σ’ αυτήν εδώ τη στήλη) ανάλογες ανησυχίες, με πρόσφατο παράδειγμα την ομιλία στο TED26, τον Απρίλιο, της Gina Raimondo, υπουργού Εμπορίου των ΗΠΑ την περίοδο 2021-2025, η οποία προδιέγραψε ένα σχέδιο ‘για να εμποδιστεί η ΤΝ να αυτοματοποιήσει την παρακμή μας’… Όμως, τέτοια μαζική αντίδραση και σε τέτοιο επίπεδο δεν είχαμε ξαναδεί! Ίσως, γιατί -όπως παρατήρησε κι η ίδια, στην ομιλία της- ‘η ΤΝ είναι η τεχνολογία της 100ετίας και χρειάζεται αντίστοιχη απάντηση – έχουμε στρατηγική για την τεχνολογία, αλλά όχι ακόμα για τους ανθρώπους’.

Κι είναι απολύτως χαρακτηριστικό (και δηλωτικό της ταχύτητας με την οποία πρέπει να κινηθούμε άπαντες, της χώρας μας μη εξαιρουμένης, όπου μόλις πριν από λίγες ημέρες το Κοινοβούλιο υπερψήφισε το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής της ευρωπαϊκής ΑΙ Act) το σχόλιο του Anton Korinek, καθηγητή στο πανεπιστήμιο της Virginia κι ενός από τους 200 αρχικούς συνυπογράψαντες.

Ο καλός καθηγητής, ο οποίος περνάει αυτόν τον καιρό το sabbatical του εργαζόμενος στην Anthropic, τόνισε (σε ελεύθερη μετάφραση) ότι «ο ατμός, ο ηλεκτρισμός και οι υπολογιστές έδωσαν στην ανθρωπότητα κάθε φορά αρκετές δεκαετίες προσαρμογής. Η ΤΝ ίσως μας δώσει μονάχα λίγα χρόνια. Δεν μπορούμε να αυτοσχεδιάσουμε, όσον αφορά στη στρατηγική μας και τους θεσμούς καταμεσίς του μετασχηματισμού – όμως, η αναμονή για κάτι πιο σίγουρο, σημαίνει ότι θα φύγει το τραίνο»…