Πριν από περίπου 10 χρόνια, ένα από πιο «καυτά» θέματα συζήτησης στην επιχειρηματική κοινότητα της χώρας και ειδικά στον κλάδο των ψηφιακών τεχνολογιών, ήταν τα startups. Ήτοι νέες, καινοτόμες επιχειρήσεις που έφερναν μία νότα αισιοδοξίας, σε μία περίοδο όπου η οικονομική κρίση είχε βαρύνει πολύ το υπάρχον επιχειρηματικό κλίμα.
Σήμερα, τα startups δεν είναι και τόσο «καυτό» θέμα συζήτησης παρά το γεγονός ότι τα διαθέσιμα κεφάλαια για χρηματοδότηση καινοτόμων εγχειρημάτων είναι πολύ περισσότερα. Ειδικά στον τομέα των «φρέσκων» εγχειρημάτων, ήτοι εταιρειών ή ομάδων που τώρα ξεκινάνε και είναι στην περίοδο του αποκαλούμενου pre-seed ή seed, δεν βλέπουμε και πολλά πράγματα.
Οι λόγοι είναι αρκετοί. Τα επενδυτικά funds που ασχολούνται πλέον με τον τομέα του pre-seed και του seed είναι σχετικά λίγα, καθώς τα funds που ασχολούνταν με αυτό τον τομέα πριν από 10 χρόνια, έχουν επιλέξει να «ανέβουν» επίπεδο και να ασχοληθούν περισσότερο με scale-ups.
Ένας δεύτερος λόγος, είναι ότι φαίνεται να μην υπάρχουν αρκετές νέες ομάδες, παρά την προσπάθεια που γίνεται στα πανεπιστήμια. Αν και η προσωπική μου άποψη είναι ότι υπάρχουν ομάδες, αλλά επειδή κυρίως κινούνται στον τομέα του αποκαλούμενου «deep tech», όπου πρέπει ένα fund να κάνει πολύ υπομονή και το ρίσκο είναι σαφώς μεγαλύτερο, τα funds προτιμούν πιο «εύκολες» επιλογές.
Ένας τρίτος λόγος, κατά την προσωπική άποψη μου, είναι ότι δεν υπάρχουν αρκετές ιστορίες επιτυχίας. Δηλαδή, startups που έκαναν έναν κύκλο και είτε έχουν πουληθεί έναντι ενός αξιοσέβαστου ποσού, είτε έκαναν την είσοδό τους στο χρηματιστήριο. Η τελευταία «έξοδος» που είναι αξιομνημόνευτη, είναι η πώληση της Augmenta, από την οποία έχουν περάσει 3 χρόνια! Και στο ενδιάμεσο δεν είχαμε και κάποιο άλλο εγχείρημα από το χώρο των ψηφιακών τεχνολογιών που να έφτασε σε αποτίμηση το 1 δισ. δολάρια ώστε να χαρακτηριστεί «μονόκερος» (unicorn) και να δημιουργηθεί κάποιος θόρυβος.
Γενικότερα, το θέμα είναι ότι πλέον δεν δημιουργείται θόρυβος. Δεν υπάρχει το ενδιαφέρον που υπήρχε πιο παλιά. Και πρακτικά επιστρέφουμε σε μία κατάσταση ανάλογη με εκείνη της δεκαετίας των ‘00s, όταν είδαμε ουκ ολίγες καινοτόμες επιχειρήσεις να δημιουργούνται, αλλά περνούσαν κάτω από το ραντάρ, τόσο των μέσων ενημέρωσης, όσο και γενικότερα της επιχειρηματικής κοινότητας. Και πρόκειται για εταιρείες που είτε εξελίχθηκαν σε μεσαίου μεγέθους -αλλά πολύ σοβαρές- επιχειρήσεις με παρουσία και εκτός Ελλάδος είτε πουλήθηκαν σε διεθνείς «παίκτες».
Ας κρατήσουμε στο μυαλό μας ότι εταιρείες όπως η Skroutz και η Viva ιδρύθηκαν εκείνη την περίοδο, όταν ακόμη οι Αμερικάνοι δεν είχαν δημιουργήσει τον όρο startups, ο οποίος προφανώς είναι και ένα ωραίο μάρκετινγκ τρικ που ήταν απαραίτητο μετά το «σπάσιμο» της «φούσκας» των .com εταιρειών.
Πρακτικά, το ερώτημα είναι αν θα δούμε μία «αναγέννηση» του κινήματος των startups στην Ελλάδα μέσα στα επόμενα χρόνια. Αν υπάρξουν 1-2 περιπτώσεις επιτυχίας, τότε εκτιμώ ότι θα δούμε να αναζωογονείται αυτό το ενδιαφέρον.
