Η κλασική κινηματογραφική κραυγή του αξέχαστου Νίκου Κούρκουλου, στο ‘Ορατότης Μηδέν’, το μακρινό 1970, ‘Όχι άλλο κάρβουνο’, για να αποφευχθεί μια μοιραία υπερθέρμανση σε ατμόπλοιο που κινδυνεύει, μου ήρθε αίφνης στον νου, τις προάλλες, διαβάζοντας ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του ‘Tech Journal’. Που, βάζοντας κάτω νούμερα και στατιστικές, κρίνει ότι μάλλον τελειώνει (αν δεν τέλειωσε ήδη) η εποχή του ‘ξόδεψε πρώτα και μετράς μετά’, η οποία χαρακτήριζε την πλειοψηφία των (μεγάλων, κυρίως, αλλά όχι μόνο), επιχειρήσεων διεθνώς, όσον αφορά στην άκριτη υιοθέτηση εκ μέρους τους των κελευσμάτων της ‘υπερθερμασμένης’ αγοράς.
Μαντέψατε, βεβαίως, ότι μιλάμε για τον χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης, όπου έπειτα από δυο χρόνια γεωμετρικής ανόδου των μεγεθών και ενθουσιώδους στήριξης, η αγορά δείχνει να κάνει λίγο ‘κράτει’… Φυσικά, δεν φτάσαμε στο άλλο άκρο, την κατάρρευση, όμως, επιχειρήσεις και οργανισμοί δείχνουν να σκέφτονται πλέον δυο και τρεις φορές, πριν προχωρήσουν σε νέες αγορές και επενδύσεις, ενώ κάτι ανάλογο συμβαίνει και στις προσλήψεις, χωρίς να λείπουν και οι διορθωτικές κινήσεις σε σύγκριση με το ‘περάστε, κόσμε’, που βιώσαμε ακόμα και στο πρόσφατο παρελθόν.
Πίσω απ’ όλους τους δισταγμούς και τις οπισθοχωρήσεις; κρύβεται μια βασική αιτία που (σύμφωνα με τους επαΐοντες του χώρου) δεν είναι άλλη από το ασύμμετρο ακόμα πρακτικό αποτέλεσμα. Με απλά λόγια, δώσαμε (πάρα) πολλά, και δεν πήραμε όσα ελπίζαμε ή ευχόμασταν – γιατί, καλά τα ενθουσιώδη λόγια και οι πολλά υποσχόμενες προοπτικές περί ‘αλλαγής παραδείγματος’, όμως για την ώρα ‘το ταμείον είναι μείον’…
Για να εξηγούμαστε, κανείς δεν αμφιβάλλει ότι έχουμε αλλάξει πίστα, έχουμε περάσει σε νέα εποχή όπου τα πάντα αλλάζουν, συχνά εκ θεμελίων. Όμως, μήπως το παρακάναμε; ρωτάει το καλό περιοδικό; Μήπως βιαστήκαμε; Τώρα, που τελειώνουν πλέον τα πιλοτικά και οι δοκιμές, τι χειροπιαστό μας έχει φέρει η ΤΝ;
Προσοχή, εδώ δεν μιλάμε για τις συχνά εξαιρετικές διευκολύνσεις της καθημερινότητας του καθενός μας από τη χρήση του ChatGPT και των ‘συν-ανταγωνιστών’ του είτε με free accounts, είτε με κάποιες μικρές μηνιαίες συνδρομές, αλλά για το πρακτικό αντίκρισμα κάποιων πραγματικά μεγάλων επενδύσεων, που συνοδεύονται από σημαντικά έξοδα τα οποία αυξάνουν συνεχώς και απρόβλεπτα, μήνα με μήνα...
Η χρήση τις περισσότερες φορές ξεπερνάει τα αρχικά όρια και το ίδιο συμβαίνει με τον λογαριασμό στο τέλος. Αναφέρεται, χαρακτηριστικά, (με πηγή το Business Insider), το παράδειγμα της γνωστής και μη εξαιρεταίας Uber, που στα τέλη του ’25 διέθεσε σε 5.000 μηχανικούς της ένα εργαλείο ΑΙ για συγγραφή κώδικα - το budget αναλώθηκε στο σύνολό του ως τον Μάιο, με το υπόλοιπο για τους άλλους έξι-επτά μήνες να είναι μηδενικό! Ανάλογες δυσάρεστες εκπλήξεις είχαν, επίσης, η Microsoft κι άλλες μεγάλες εταιρίες, που είδαν τα κόστη τους να φτάνουν σε δυσθεώρητα ύψη, λόγω της ανεξέλεγκτης χρήση ΤΝ από τους εργαζομένους τους.
Όμως, η υπερβολική χρήση των εργαλείων και οι ολοένα ακριβότερες τιμολογήσεις εκ μέρους των παρόχων ΤΝ δεν είναι η μοναδική αιτία για τα ‘δεινά’ που διαπιστώνουν τα λογιστήρια και χτυπάνε καμπανάκι. Φετινές έρευνες δείχνουν ότι περίπου 95% των πιλοτικών με χρήση GenAI δεν απέφεραν κάποιο κέρδος, 42% των επιχειρήσεων εγκατέλειψαν πρόωρα τα project τους με χρήση ΤΝ που είχαν ξεκινήσει μέσα στο ’25, μόλις 25% των πρωτοβουλιών με χρήση ΤΝ είχαν στο τέλος κάποιο ROI και μόνο 21% των μεγάλων οργανισμών (βλέπε, S&P 500) έχουν να επιδείξουν μετρήσιμα αποτελέσματα από αυτήν…
Μήπως κάνουμε κάτι λάθος και πάνε στραβά τα πράγματα; Τα περισσότερα τεχνολογικά ‘εργαλεία’ είναι αλήθεια ότι θέλουν δουλειά, feedback και διορθώσεις, αλλά αυτό που κυρίως φταίει (ολοένα περισσότεροι ειδήμονες το αναγνωρίζουν), είναι ότι όλα αυτά αγοράζονται και πληρώνονται χωρίς ο αγοραστής να ξέρει τι ακριβώς θα τα κάνει, πέρα από μια ομιχλώδη επιθυμία-δέλεαρ για βελτίωση επιδόσεων και αύξηση της ανταγωνιστικότητας.
Μ’ άλλα λόγια, η έλλειψη κατάλληλης κουλτούρας είναι δεδομένη σε κάθε οργανισμό, όπου μονάχα λίγοι εργαζόμενοι (που κι αυτοί συχνά ζορίζονται, καθώς όλα τρέχουν τόσο γρήγορα, που ό,τι έμαθες χθες και συνηθίζεις τη χρήση του σήμερα, αύριο κιόλας μπορεί να είναι ξεπερασμένο…) έχουν τις αναγκαίες γνώσεις ώστε να προλάβουν τις εξελίξεις.
Δύσκολο, πολύ δύσκολο πράγμα η χάραξη ‘φωτισμένης’ στρατηγικής στις μέρες μας…
