Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να γίνεται-με γοργό ρυθμό, μάλιστα- μέρος της καθημερινότητάς μας σε πλείστους όσους τομείς, αλλά ο αρχικός ενθουσιασμός για την άφιξή της, ο θαυμασμός για τα όσα μπορεί να καταφέρει, ο εντυπωσιασμός για τις επιδόσεις της (βάλτε όποια λέξη σας ταιριάζει καλύτερα) έχει πλέον ισχυρό αντίλογο. Τρεισήμισι χρόνια μετά την είσοδο του ChatGPT και των συν-ανταγωνιστών του που σταδιακά μπήκαν επίσης στη ζωή μας, σίγουρα η εικόνα δεν είναι πια η ίδια.
Οι δεύτερες σκέψεις έχουν πυκνώσει, οι αντιδράσεις στις ανατροπές που φέρνει μαζί της η ΤΝ πολλαπλασιάζονται, οι αμφιβολίες περισσεύουν αν τα καλά είναι περισσότερα από τα κακά ή το αντίστροφο, οι φόβοι δεν έχουν καταλαγιάσει (και, μάλλον, ούτε πρόκειται, για αρκετό καιρό ακόμα), ενώ έχουν αρχίσει να βγαίνουν στην επικαιρότητα και κάποια βήματα προς τα πίσω, από τις αρχικές θέσεις, σε εθνικό τουλάχιστον επίπεδο, αν και όχι ακόμα ενορχηστρωμένα, σε διεθνές.
Χαρακτηριστικό δείγμα του τελευταίου, η απόφαση, πριν από λίγες ημέρες, της νορβηγικής κυβέρνησης (που, μαζί με τις υπόλοιπες σκανδιναβικές, μας έχουν συνηθίσει σε καινοτόμες μεν προσεγγίσεις, αλλά πάντα με κοινωνικό πρόσημο στις δράσεις τους), να απαγορέψει στην πράξη τη χρήση εργαλείων GenAI στους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου, να την περιορίσει αισθητά τη χρήση στους γυμνασιόπαιδες και να την επιτρέψει μεν, αλλά με αυστηρό έλεγχο στους μεγαλύτερους, του Λυκείου. Όλα αυτά θα ισχύσουν από τη νέα σχολική χροιά, που στη Νορβηγία ξεκινά στα τέλη Αυγούστου.
Όπως τόνισε ο πρωθυπουργός της χώρας, Jonas Gahr Stoere, στόχος αυτής της σημαντικής απόφασης είναι η αποφυγή τυχόν αρνητικού αντικτύπου από τη χρήση ΤΝ εκ μέρους των νέων παιδιών. Μάλιστα, τη συνέδεσε με την απαγόρευση, πριν από δυο χρόνια, της χρήσης κινητών τηλεφώνων από τους μαθητές και την αναβάθμιση της αυστηρότητας των καθηγητών, κίνηση η οποία κρίθηκε επιβεβλημένη από τη σημαντική πτώση στις επιδόσεις των μαθητών, που προηγήθηκε. Κάτι ανάλογο με τις δικές μας, αντίστοιχες πρωτοβουλίες, δηλαδή, όσον αφορά στο σκέλος των κινητών – για το δεύτερο, της ΤΝ, εμείς δεν έχουμε πάρει κάποια μέτρα – μάλλον το αντίθετο συμβαίνει, τείνουμε προς ενίσχυση.
«Το πιο σημαντικό για τα παιδιά μας στο σχολείο είναι να μάθουν να διαβάζουν, να γράφουν και να κάνουν μαθηματικές πράξεις» δήλωσε ο Νορβηγός πρωθυπουργός, σχολιάζοντας τη σημαντική αλλαγή στάσης του επίσημου κράτους, που είχε βάλει υπολογιστές στις τάξεις ήδη από τη δεκαετία του ’90 και tablets (iPads, συγκεκριμένα) από το 2010, μειώνοντας αντίστοιχα την εξάρτηση από τα βιβλία και τα χειρόγραφα. Στην ίδια, πρόσφατη απόφαση, η κυβέρνηση αναφέρει πως θα προωθήσει στο Κοινοβούλιο προς έγκριση νομοσχέδιο με συγκεκριμένα μέτρα και ικανό προϋπολογισμό για την αύξηση του αριθμού των βιβλίων στην τάξη.
Η νορβηγική κυβέρνηση ανακοίνωσε, επίσης, τον Απρίλιο, την απόφασή της να απαγορέψει τη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης από νέους κάτω των 16 χρόνων, συμπλέοντας με πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες (ημών, μη εξαιρουμένων) στην ευρύτερη πρωτοβουλία προστασίας τους από τους κινδύνους της εξάρτησης, αλλά και του κακόβουλου / παραπλανητικού / ψευδούς περιεχομένου, η οποία ξεκίνησε από την Αυστραλία όπου ο σχετικό νόμος ψηφίστηκε τον περασμένο Δεκέμβριο.
Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί η προσπάθεια που φανερά καταβάλλει τις τελευταίες ημέρες η Meta (βλέπε Facebook και, κυρίως, Instagram), με γερό lobbying στο αμερικανικό Κογκρέσο (βοηθούντος, θα προσθέταμε, και του ‘φίλιου’ περιβάλλοντος στον Λευκό Οίκο…) ώστε να βρεθεί νομοθετική λύση, η οποία θα της εξασφαλίζει κάποιας μορφής ασυλία από το ‘τσουνάμι’ των αγωγών εις βάρος της από γονείς νέων που είτε έχασαν τη ζωή τους, είτε έχουν υποστεί σημαντικές ψυχικές βλάβες, με αφορμή την εξάρτησή τους από το περιεχόμενο των συγκεκριμένων κοινωνικών δικτύων.
Στην αμερικανική Γερουσία συζητείται αυτή την εποχή το Kids Online Safety Act (KOSA), το οποίο εστιάζει στο συγκεκριμένο, άκρως ευαίσθητο αλλά και βαθιά κοινωνικό θέμα, με τη Meta να ζητά ‘λείανση’ της φρασεολογίας κάποιων διατάξεων, ώστε να γίνει νομικά δυσκολότερη η κατάθεση αγωγών από τους θιγόμενους. Η εταιρία του Μαρκ Ζούκερμπεργκ, αλλά και το YouTube της Google, είναι υποχρεωμένες να καταβάλουν αθροιστικά αποζημιώσεις άνω των 6 εκ. δολαρίων, καθώς έχασαν, πριν από μερικούς μήνες, την πρώτη μεγάλη δίκη, από τις πολλές που έχουν πάρει σειρά.
Η υπόθεση έχει μέλλον και θα την παρακολουθούμε…
